Ante Markovic, oud-premier Joegoslavië, overleden

(Novum/AP) - ZAGREB - Ante Markovic, de laatste premier van het voormalige Joegoslavië, is maandag op 87-jarige leeftijd overleden in Zagreb. Dat heeft het Kroatische staatspersbureau HINA gemeld. Dzevad Haznadar, Markovic' zakenpartner in Sarajevo, deelde mee dat de oud-premier al langer symptomen van een 'milde verkoudheid' vertoonde.

Markovic, een in Bosnië geboren Kroaat, werd in maart 1989 premier van Joegoslavië, twee jaar voordat het land langs etnische lijnen uiteen zou vallen. Met zijn programma van op westerse leest geschoeide economische hervormingen, waaronder de privatisering van staatsbedrijven en het stabiliseren van de Joegoslavische dinar, verwierf hij vooral steun en aanzien van liberalen. Die prezen de premier voor het beteugelen van de torenhoge inflatie en het verruimen van de welvaart.

Nationalisten hadden echter een afkeer van Markovic' pogingen de eenheid in het land te bewaren en zijn bemiddeling tussen de leiders van de zes voormalige Joegoslavische republieken, die elkaar steeds meer naar het leven stonden. In juli 1990 vormde Markovic een partij die een hervormde Joegoslavische federatie voorstond. Tot een succes leidde dat niet. In de verkiezingen werd hij verslagen door nationalistische en separatistische partijen.

In december 1991 trad Markovic onder druk van de nationalisten af als premier. Kort daarvoor ondernam hij nog verwoede pogingen een compromis te vinden voor Slovenië en Kroatië, twee republieken die zich wilden afscheiden, en Servië, dat wilde dat Joegoslavië één entiteit zou blijven. Markovic' gesprekken faalden en het land verzonk in een reeks etnische oorlogen die jaren zouden aanhouden.

"Hij was altijd tegen oorlog, tegen het opbreken van het land", zei Bogic Bogicevic, het Bosnische lid van het Joegoslavische presidium ten tijde van Markovic' premierschap . "De anderen die oorlog wilden en voor het opbreken van het land waren, waren duidelijk succesvoller dan hij."

In 2003 maakte Markovic zijn opwachting in het proces voor het Joegoslaviëtribunaal van de van oorlogsmisdaden verdachte Slobodan Milosevic. Hij legde een getuigenis af waarin hij gewag maakte van een afspraak tussen Milosevic en de voormalige Kroatische president Franjo Tudjman om het voormalige Joegoslavië op te delen in een Servisch en een Kroatisch deel. Beide leiders zouden hem dat zelf hebben verteld.

Na de Balkanoorlogen richtte Markovic zich op een carriére in het zakenleven, waarin hij advies gaf aan regeringen en banken.