Autistische softwaretesters bij bedrijf VS

(Novum/AP) - HIGHLAND PARK - De softwaretesters bij het Amerikaanse bedrijf Aspiritech vormen een bont gezelschap. Katie Levin praat non-stop, Brian Tozzo haat autorijden en Jamie Specht stoort zich aan felle lichten, stofzuigers en het gevoel van tapijt tegen haar huid. Rider Hallenstein maakt tekeningen van zichzelf als een DeLorean, de karakteristieke sportauto uit de Back to the Future-films. Rick Alexander wordt zenuwachtig als hij naast andere mensen zit.

Aspiritech specialiseert zich in het testen van software. De werknemers, allen jonge volwassenen, zijn autistisch. De symptomen van autisme - intense concentratie, goed om kunnen gaan met herhaling, een goed geheugen voor details - zijn allemaal eigenschappen die van pas komen bij een baan als softwaretester. Mensen met het syndroom van Asperger, een lichte vorm van autisme, zijn vaak bovengemiddeld intelligent en goed met computers.

Aspiritech, dat opereert als een non-profitorganisatie, koestert deze eigenschappen en gaat coulant om met de eigenaardigheden die autisten meestal in de weg staan bij het zoeken naar een baan. Een gebrek aan sociale vaardigheden, een aversie tegen oogcontact, snel overweldigd raken. En de klanten van het bedrijf, dat twee jaar geleden zijn deuren opende, zijn tevreden. "Ze hebben mijn verwachtingen overtroffen", zei Dan Tedesco, wiens bedrijf een applicatie voor de iPhone liet testen door Aspiritech. "Ze zijn trots op hun werk en dat is iets wat je niet vaak ziet in deze bedrijfstak."

Het softwarebedrijf werd twee jaar geleden opgericht door Moshe en Brenda Weitzberg, nadat hun zoon Oran ontslagen was bij de supermarkt waar hij werkte als inpakker. Bij Oran werd op 14-jarige leeftijd het syndroom van Asperger vastgesteld. De 32-jarige Oran werkt nu bij Aspiritech. "Onze jongen, die werd ontslagen bij een supermarkt, is nu een van de beste softwaretesters die we hebben", aldus Brenda.

Brenda en Moshe hebben bij het ontwikkelen van hun bedrijf gekeken naar het Deense Specialisterne, een bedrijf van softwaretesters dat ook autisten in dienst heeft. Onder de tevreden clientèle van Specialisterne bevinden zich onder andere Oracle en Microsoft. Andere bedrijven in België, Japan en Israël nemen ook autisten aan of trainen volwassenen met autisme om als softwaretester aan de slag te gaan.

Aspiritech verwacht dit jaar omgerekend zo'n 88 duizend euro omzet te draaien, waarvan zestig procent van donaties afkomstig is en veertig procent van cliënten. Moshe en Brenda hopen dat die verhouding volgend jaar 50-50 is.

"Er zijn eerder pogingen ondernomen om een dergelijk bedrijf op te zetten, maar Aspiritech is het eerste geslaagde voorbeeld", zei Scott Standifer, werkzaam aan de universiteit van Missouri en de organisator van een conferentie over volwassenen met autisme en hun kansen op de arbeidsmarkt. Het precieze werkloosheidscijfer voor autisten is onbekend, maar gedacht wordt dat het hoog is, aldus Standifer.

"We weten niet hoeveel volwassenen autistisch zijn en daarom weten we ook niet hoeveel mensen met autisme werkloos zijn", zei Standifer. "We weten wel uit onderzoek naar autisten die net hun middelbare school hebben afgerond dat ze moeite hebben om werk te vinden."

Uit een onderzoek van het Amerikaanse ministerie van onderwijs uit 2009 blijkt dat autistische mensen ongeveer even vaak werk vinden als mensen die doof en blind zijn. Mensen die alleen blind zijn, mensen met hersenbeschadiging en mensen met een leerprobleem vinden aanzienlijk vaker werk dan mensen met autisme.

Omdat Asperger pas in het begin van de jaren negentig een geaccepteerde diagnose werd, is bij de meeste werknemers van Aspiritech pas op latere leeftijd autisme vastgesteld. Ze zijn pioniers, de eerste generatie volwassenen met het syndroom van Asperger.

De 35-jarige Katie Levin werd pas rond haar 30e gediagnosticeerd met het syndroom van Asperger. Als kind was ze als geestesziek bestempeld. "Asperger is geen geestesziekte", zei Levin. "Ik voel me zeker meer thuis in de gemeenschap van mensen met Asperger dan in die van geesteszieke mensen." Levin test software en houdt de Facebook- en Twitter-pagina van Aspiritech bij.

Rick Alexander, een 24-jarige softwaretester, heeft een diploma van de Illinois Institute of Technology en liep stage bij een softwareontwikkelaar in Chicago. "Ik ben sociaal erg angstig, ik ontmoet niet graag nieuwe mensen", zei Alexander, bij wie als kind het syndroom van Asperger werd vastgesteld. Net als veel andere werknemers van Aspiritech woont Alexander bij zijn ouders.

Hij zou liever softwareontwikkelaar dan tester zijn. Zichzelf in een sollicitatiegesprek verkopen is echter 'erg moeilijk' voor hem. Er zijn volgens hem organisaties die mensen met autisme helpen, maar volgens Alexander is 'het benaderen van die organisaties voor iemand met Asperger juist erg lastig'.

Volgens Molly Losh, die onderzoek doet naar autisme aan Northwestern University, richt het meeste onderzoek naar autisme zich op kinderen, terwijl autisme bij volwassenen grotendeels wordt genegeerd. "Onze beroepsstructuur is niet geschikt om mensen met autisme aan een baan te helpen", aldus Losh. Zij noemt Aspiritech een 'prachtig en innovatief' bedrijf.

Veel bedrijven huren mensen in het buitenland in om hun software te testen. Mike Mestemaker, afdelingshoofd van een bedrijf voor telecomsoftware, besloot Aspiritech in te huren omdat het bedrijf een goede prijs bood en omdat het een Amerikaanse onderneming is. "Ze gingen meteen aan de slag en werkten snel", zei Mestemaker. "Ze waren heel erg scherp op de details. Ze hebben de klus geklaard." Mestemakers bazen waren dusdanig tevreden dat ze Aspiritech al voor een volgende klus hebben ingehuurd.

De werknemers kunnen bij Aspiritech zinvol werken uitvoeren in een ontspannen omgeving waar leidinggevenden nooit hun stem vereffenen, niemand boos wordt als je te laat bent en er begrip is voor mensen die soms een tijdje alleen willen zijn. Het bedrijf helpt zijn werknemers ook de sociale vaardigheden op te vijzelen. De testers worden aangemoedigd samen te werken en er zijn bedrijfsuitjes: midgetgolf, bowlen of ergens een hapje eten.

"We willen de sociale vaardigheden verbeteren van mensen die vaak in een sociaal isolement verkeren", zei Marc Lazar, de autismespecialist bij Aspiritech. Volgens Lazar is het werk bij Aspiritech niet het eindstation voor veel van de werknemers, 'maar terwijl ze hier zijn kunnen ze wel aan hun vaardigheden werken'. "Ze leren wat er van ze verwacht wordt op de werkvloer, en ze hebben straks iets om op hun cv te zetten."