Hoofdverdachte corruptieschandaal VN aangeklaagd

(Novum/AP) - Een onderdeel van de Verenigde Naties dat onderzoek deed naar omkoping en het manipuleren van aanbestedingen heeft volgens de Amerikaanse autoriteiten in 2008 'de grootste buitenlandse omkopingszaak ooit' ontdekt. De operatie resulteerde in zestien arrestaties en 22 aanklachten van producenten van handvuurwapens en militair materieel.

Middelpunt van de zaak is Richard Bistrong die betrokken was bij meerdere omkopingszaken en bij het beïnvloeden van aanbestedingen van de miljoenencontracten voor VN-vredesmissies. Dat blijkt uit documenten van de VN.

Bistrong is een voormalig medewerker van Armor Holdings, een bedrijf uit Florida dat materieel voor het leger produceert. Het Amerikaanse ministerie van justitie heeft Bistrong aangeklaagd omdat hij tussen 2001 en 2006 zou hebben geknoeid met de boeken om zo 4,4 miljoen dollar aan betalingen te verduisteren. Deze betalingen werden gedaan om de VN-contracten in de wacht te slepen.

Bovendien is Bistrong aangeklaagd omdat hij vijftienduizend dollar zou hebben betaald aan een Nederlandse politieagent, nadat deze hem geholpen had een contract van 2,4 miljoen dollar voor de levering van pepperspray af te sluiten met het Korps Landelijke Politiediensten. Ook zou Bistrong een medewerker van de Nigeriaanse kiesraad hebben omgekocht, zodat het bedrijf van Bistrong de inktkussens kon leveren die gebruikt werden bij de verkiezingen. Daarnaast zou Bistrong andere buitenlandse regeringsmedewerkers hebben omgekocht, zodat het bedrijf voor zes miljoen dollar aan kogelwerende vesten en helmen kon leveren.

Uit papieren van de rechtbank blijkt dat Bistrong hulp heeft gehad van handlangers. Een van de handlangers was een corrupte VN-medewerker, Alexander Jakovlev. Hij zorgde ervoor dat bedrijven aanbestedingen wonnen, door ze tevoren inzage te geven in vertrouwelijke documenten van de VN en ze een voorkeursbehandeling te geven. Bedrijven kregen onder andere inzicht in de voorstellen van andere partijen. Jakovlev zou mogelijk ruim 3,5 miljoen dollar aan smeergeld hebben ontvangen.

Een woordvoerder van de VN zei dat het aanbestedings- en uitgaveproces is aangescherpt, zodat een dergelijk schandaal in de toekomst niet meer kan ontstaan. De aanbestedingsafdeling gaat de zaak-Bistrong echter wel onderzoeken 'om te bekijken welke acties gerechtvaardigd zijn'.

De taakgroep van de VN die onderzoek deed naar omkoping en corruptie werd in 2006 opgericht, nadat het Olie-voor-voedsel-programma in Irak werd opgelicht voor 1,8 miljard dollar. De taakgroep verrichte in drie jaar tijd meer dan driehonderd onderzoeken, maar werd eind 2008 opgeheven onder politieke druk van sommige landen.

Sinds 2009 is het aantal onderzoeken naar fraude en corruptie scherp gedaald.