Keniase vissers: meer vis dankzij piraten

(Novum/AP) - Kenianen hebben één ding te danken aan de Somalische piraten: ze vangen meer vis. In de afgelopen jaren lagen illegale commerciële vissersboten voor de kust van Somalië waar ze de oceaan leegschepten. Nu komen er geen vissersboten meer, zeggen de vissers aan de noordkust van het naburige Kenia.

"Er is nu veel vis, er is voldoende vis. Er is zelfs meer vis dan mensen kunnen gebruiken, omdat de internationale vissersboten zijn afgeschrikt door de piraten", zegt Athman Seif, directeur van de Malindi Marine Association.

Op een vroege morgen, terwijl de opkomende zon een houten dhow, een traditionele boot, in een geel ochtendlicht zet, springen vier vissers uit de aftandse vijf meter lange boot, pakken een handgeweven rieten mand en waden naar de wal. In de mand zit de vangst van de nacht: tachtig kilo zeilvis, barracuda en red snapper. Elke visser verdient aan deze vangst ruim acht euro, genoeg om van een goede nacht te spreken.

Vissers en sportvissers zeggen dat ze meer vis dan ooit hebben gevangen. De eigenaar van Kenya Deep Sea Fishing, Howard Lawrence-Brown, zegt dat 'voor alle soorten' het aantal vissen 'enorm' is toegenomen. Volgens Lawrence-Brown was het afgelopen jaar zelfs 'het beste marlijnenseizoen ooit'. Hij gaf als verklaring dat er niet meer op de vissen wordt gejaagd. "Het is overduidelijk: het ontbreken van commerciële vissersboten heeft een groot verschil gemaakt."

Vissers in de regio hebben door het ontbreken van commerciële vissers hun inkomen zien stijgen en daarmee hun kwaliteit van leven. In de havens liggen nieuwe boten met een betere uitrusting.

In het dorp Malindi wordt het inkomen van veel families bepaald door het aantal vissen dat ze vangen tijdens een halve dag op zee. Kortgeleden merkte visser Abdi Ali dat hij steeds meer geld verdiende. Hij stuurt zijn kinderen nu naar de middelbare school. Terwijl Ali vertelt, houdt een collega vlakbij een red snapper van 75 centimeter en bijna vier kilo in de lucht. Hij hoopt dat voorbijrijdende automobilisten ingaan op zijn reclametactieken.

Ali gaat verder: "De hoeveelheid vis die we dit jaar hebben gevangen is erg groot geweest. We hebben per nacht honderdvijftig tot tweehonderd kilo vis gevangen en soms zelfs wel driehonderd kilo. Er zaten vissen bij die verdwenen waren, maar terug zijn gekomen, zoals de barracuda, de oranda en de red snapper. We zijn heel blij dat er zoveel vis is."

Ook de vissers in Somalië zeggen dat ze steeds meer vangen. Handelaren op de vismarkt van Mogadishu wrijven in hun handen, omdat meer vis lagere prijzen betekent. "Ik herinner me dagen dat ik vroeg naar zee ging om te vissen, maar met niks thuis kwam. Maar vandaag de dag is er genoeg. Je kunt overal vis vangen", zegt de 50-jarige visser Bakar Osman. Hij weet niet waardoor het komt, maar hij vermoedt dat het wegblijven van vissersboten de groei in zijn vangsten verklaart.

Voordat piraten in de regio actief waren lagen er grote vissersboten voor de kust die kilometerslange netten uitgooiden, zegt Lawrence-Brown. "Ze doodden alles wat er op de bodem van de oceaan onder de boot lag. De schade voor de sportvisserij was enorm." Volgens een rapport lag de waarde van de illegale vangsten voor de kust van Somalië tussen de zestig en tweehonderd miljoen euro. Schepen van over de hele wereld visten de oceaan voor Somalië leeg.

De Somalische piraten hebben het aantal aanvallen op internationale schepen de laatste twee jaar behoorlijk opgevoerd, vanwege de enorme bedragen aan losgeld die worden betaald. Op dit moment is een tiental boten gekaapt en worden meer dan tweehonderd bemanningsleden gevangen gehouden. De vissers in de regio keuren de aanvallen van de piraten af en soms worden ze zelfs zelf slachtoffer van de piraten.

Een van de schrijvers van het rapport over de visvangst, Clive Schofield, noemde het ironisch dat landen oorlogsschepen naar het gebied sturen om piraterij tegen te gaan, terwijl de overheden van die landen in sommige gevallen een directe relatie hebben met de schepen die de natuurlijke bronnen voor de kust van Somalië 'stelen'. Volgens het rapport zijn de Somalische piraten dan ook niet de enige 'piraten'. "Deze situatie heeft ertoe geleid dat sommige piraten hun acties rechtvaardigen door te zeggen dat ze de illegale visvangst bestrijden. Ze noemen zichzelf 'kustwacht' en noemen hun losgeld 'boetes'", aldus Schofield.

De piraterij heeft geen grote invloed gehad op de onderontwikkelde visindustrie van Kenia. De Keniase vissers brachten tussen de vijf- en zevenduizend ton vis uit de oceaan aan land, slechts een tiende van de totale vangst in het Victoriameer, in het binnenland van Kenia.

Toch is de piraterij 'iets negatiefs voor de Keniase vissers en de economie van Kenia', aldus minister voor visserijontwikkeling Ntiba. "Het is iets negatiefs voor de hele economie van de West-Indische oceaan." Ondanks dat denken de vissers dat de piraten ook een positief effect hebben op de visindustrie. De Somalische piraten zijn 'een groep terroristen', maar zolang ze de grote commerciële vissersboten uit de buurt houden, 'profiteren er een hoop kleine vissers van', aldus een eigenaar van een sportvisbedrijf.