buitenland

Weinig vooruitgang bij onderhandelingen over Europese grondwet

Bij de onderhandelingen in Napels over een Europese grondwet zijn dit weekeinde nauwelijks vorderingen gemaakt. Vooral de bestuurlijke hervorming en de vraag of in de grondwet een verwijzing moet worden opgenomen naar God of het christelijke erfgoed van Europa verdelen de EU. Een ontwerpgrondwet moet medio december ter goedkeuring worden voorgelegd aan lidstaten. De bijeenkomst, in Napels, wordt ook bijgewoond door de ministers van buitenlandse zaken van de tien landen die volgend jaar tot de EU toetreden.

Over een gezamenlijk Europees defensiebeleid zijn wel voorstellen gedaan die waarschijnlijk de steun van de meerderheid van de lidstaten zullen krijgen. Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk hebben voorgesteld om een Europese defensiemacht te formeren die in nauwe samenwerking met de NAVO moet gaat opereren. Als operaties door de NAVO worden gesteund, zal in samenwerking daarmee worden opgetreden. Het is de bedoeling dat het hoofdkwartier van de EU-defensiemacht op het NAVO-hoofdkwartier in België wordt gevestigd.

Op de twee heikelste punten, de bestuurlijke hervorming en een referentie aan God in de Europese grondwet, zijn de EU-lidstaten echter nauwelijks nader tot elkaar gekomen.

Spanje en Polen blokkeren een voorstel om het vetorecht van de afzonderlijke lidstaten op het gebied van het buitenlandbeleid af te schaffen. Volgens de Europese Conventie, die de Europese grondwet opstelde, is het nemen van meerderheidsbesluiten op een aantal terreinen noodzakelijk om te voorkomen dat de uitgebreide unie onbestuurbaar wordt. Spanje en Polen houden echter vast aan het huidige systeem, waarbij iedere lidstaat een EU-besluit kan tegenhouden.

Ook de referentie aan God in de grondwet houdt de ministers in Napels verdeeld. Een aantal landen, waaronder Frankrijk, Denemarken en België zijn daar tegen, terwijl de overwegend katholieke landen Ierland, Italië, Spanje en Polen voor een verwijzing naar de verbondenheid tussen de kerk en het Europese erfgoed zijn.

Ook over de samenstelling en de omvang van de toekomstige Europese Commissie is geen overeenstemming bereikt. De ministers van buitenlandse zaken ontmoeten elkaar in Brussel op korte termijn opnieuw om te proberen tot een akkoord te komen over de Europese grondwet.

Uit opiniepeilingen blijkt dat bijna 70 procent van de inwoners van de Europese Unie voorstander is van een Europese grondwet. Meer dan 80 procent van de Europeanen wil dat er een referendum wordt gehouden over de ontwerpgrondwet. Vooralsnog hebben slechts vijf lidstaten - Nederland, Denemarken, Spanje, Ierland en Luxemburg - aangekondigd een volksraadpleging te zullen houden.